Ογκίδια και αλλοιώσεις μαστού που φαίνονται μόνο στη μαγνητική τομογραφία: Τι κάνουμε;

αλλοιώσεις μαστού

Ογκίδια και αλλοιώσεις μαστού που φαίνονται μόνο στη μαγνητική τομογραφία: Τι κάνουμε;

Οι αλλοιώσεις μαστού δεν είναι πάντοτε ορατές σε όλες τις απεικονιστικές εξετάσεις. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η μαστογραφία και το υπερηχογράφημα δεν αναδεικνύουν κάποιο ύποπτο εύρημα, ενώ η μαγνητική τομογραφία μαστών εντοπίζει ένα ογκίδιο ή μια περιοχή που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τέτοιες αλλοιώσεις μπορεί να αποδειχθούν κακοήθεις, παρά τα αρνητικά αποτελέσματα των προηγούμενων εξετάσεων.

Η δυνατότητα εντοπισμού αυτών των ευρημάτων αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα της μαγνητικής τομογραφίας. Ωστόσο, όταν μια αλλοίωση είναι ορατή αποκλειστικά στη συγκεκριμένη εξέταση, προκύπτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: Πώς μπορεί να πραγματοποιηθεί η διάγνωσή της και, εφόσον χρειάζεται, η χειρουργική αφαίρεσή της;

Η σύγχρονη ιατρική προσφέρει δύο εξειδικευμένες δυνατότητες: τη βιοψία υπό μαγνητική καθοδήγηση και την τοποθέτηση οδηγού υπό μαγνητική καθοδήγηση για τον ακριβή εντοπισμό της αλλοίωσης κατά τη χειρουργική επέμβαση.

Γιατί ορισμένες αλλοιώσεις μαστού εντοπίζονται μόνο στη μαγνητική τομογραφία;

Η μαστογραφία, το υπερηχογράφημα και η μαγνητική τομογραφία αποτελούν διαφορετικές απεικονιστικές μεθόδους, καθεμία από τις οποίες προσφέρει συγκεκριμένες πληροφορίες για τον μαστικό ιστό.

Η μαστογραφία χρησιμοποιεί ακτίνες Χ και μπορεί να αναδείξει μορφολογικές αλλοιώσεις, όπως μάζες και μικροαποτιτανώσεις. Το υπερηχογράφημα συμβάλλει στον χαρακτηρισμό ευρημάτων, στη διάκριση κυστικών από συμπαγή μορφώματα και στη διερεύνηση ψηλαφητών αλλοιώσεων.

Αντίθετα, η μαγνητική τομογραφία μαστών με χορήγηση σκιαγραφικού επιτρέπει την αξιολόγηση της πρόσληψης σκιαγραφικής ουσίας από τους ιστούς, αναδεικνύοντας αλλοιώσεις που ενδέχεται να μην έχουν σαφή απεικονιστική αντιστοιχία στις υπόλοιπες εξετάσεις.

Αυτό μπορεί να συμβεί όταν μια αλλοίωση είναι πολύ μικρή, παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ή εκδηλώνεται ως περιοχή μη μαζικής ενίσχυσης, χωρίς να σχηματίζει ένα σαφώς περιγεγραμμένο ογκίδιο.

Επομένως, ακόμη και όταν μια γυναίκα έχει πραγματοποιήσει μαστογραφία και υπερηχογράφημα χωρίς ύποπτα ευρήματα, η μαγνητική τομογραφία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αναδείξει μια πρόσθετη αλλοίωση.

Είναι σημαντικό, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι δεν είναι κάθε αλλοίωση που εμφανίζεται μόνο στη μαγνητική κακοήθης. Η εξέταση έχει υψηλή ευαισθησία, αλλά μπορεί να εντοπίσει και καλοήθεις μεταβολές του μαστικού ιστού.

Τι συμβαίνει όταν η μαγνητική τομογραφία δείξει μια ύποπτη αλλοίωση;

Η ανεύρεση μιας αλλοίωσης στη μαγνητική τομογραφία δεν οδηγεί αυτομάτως σε χειρουργική επέμβαση.

Αρχικά, ο εξειδικευμένος ακτινολόγος αξιολογεί τα χαρακτηριστικά του ευρήματος, συγκρίνει τις εικόνες με προηγούμενες εξετάσεις και καθορίζει τον βαθμό υποψίας σύμφωνα με το σύστημα BI-RADS.

Όταν η αλλοίωση χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, μπορεί να πραγματοποιηθεί στοχευμένο υπερηχογράφημα δεύτερης ματιάς (second-look ultrasound).

Πρόκειται για μια εξειδικευμένη υπερηχογραφική εξέταση, κατά την οποία ο ακτινολόγος αναζητά συγκεκριμένα την περιοχή που αναδείχθηκε στη μαγνητική τομογραφία.

Εάν η αλλοίωση εντοπιστεί με σαφήνεια στον υπέρηχο, μπορεί να πραγματοποιηθεί βιοψία υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση.

Εάν, όμως, παραμένει ορατή αποκλειστικά στη μαγνητική τομογραφία και έχει ύποπτα χαρακτηριστικά, απαιτείται διαφορετική προσέγγιση.

Σε αυτή την περίπτωση, η βιοψία υπό μαγνητική καθοδήγηση αποτελεί τη συνήθη μέθοδο για την ιστολογική διερεύνηση του ευρήματος.

Βιοψία υπό μαγνητική καθοδήγηση: Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η βιοψία μαστού υπό μαγνητική καθοδήγηση (MRI-guided breast biopsy) αποτελεί μια εξειδικευμένη, ελάχιστα επεμβατική διαδικασία για τη λήψη ιστού από αλλοιώσεις που δεν μπορούν να εντοπιστούν με ασφάλεια μέσω υπερηχογραφήματος ή μαστογραφίας.

Η διαδικασία πραγματοποιείται με τη βοήθεια μαγνητικού τομογράφου και ειδικού εξοπλισμού, ο οποίος επιτρέπει τον ακριβή εντοπισμό της παθολογικής περιοχής.

Συνήθως χρησιμοποιείται τεχνική βιοψίας με υποβοήθηση κενού (vacuum-assisted biopsy), ώστε να ληφθούν επαρκή δείγματα για ιστολογική εξέταση.

Τα βασικά στάδια της βιοψίας

  1. Εντοπισμός της αλλοίωσης: Η γυναίκα τοποθετείται σε ειδική θέση στον μαγνητικό τομογράφο και πραγματοποιείται απεικόνιση με σκιαγραφικό, ώστε να προσδιοριστεί με ακρίβεια η θέση του ευρήματος.
  2. Τοπική αναισθησία: Πραγματοποιείται αναισθησία στην περιοχή όπου θα εισαχθεί η βελόνα βιοψίας.
  3. Λήψη δειγμάτων: Με μαγνητική καθοδήγηση, η βελόνα κατευθύνεται στην ύποπτη περιοχή και λαμβάνονται δείγματα ιστού.
  4. Τοποθέτηση δείκτη: Συνήθως τοποθετείται μικρός μεταλλικός δείκτης (clip) στη θέση της βιοψίας, ώστε να μπορεί να εντοπιστεί μελλοντικά η συγκεκριμένη περιοχή.

Τα δείγματα αποστέλλονται για ιστολογική εξέταση, η οποία μπορεί να αποκαλύψει εάν η αλλοίωση είναι καλοήθης, κακοήθης ή παρουσιάζει χαρακτηριστικά που απαιτούν περαιτέρω αντιμετώπιση.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμφωνία ανάμεσα στο αποτέλεσμα της βιοψίας και στην απεικονιστική εικόνα. Εάν ένα καλοήθη αποτέλεσμα δεν εξηγεί ικανοποιητικά ένα ύποπτο εύρημα, μπορεί να χρειαστεί νέα βιοψία ή χειρουργική διερεύνηση.

Πότε χρειάζεται χειρουργική αφαίρεση μιας αλλοίωσης μαστού;

Δεν χρειάζονται όλες οι αλλοιώσεις μαστού χειρουργική αντιμετώπιση. Η απόφαση εξαρτάται από την ιστολογική διάγνωση, τα απεικονιστικά χαρακτηριστικά και τα συνολικά κλινικά δεδομένα.

Η χειρουργική αφαίρεση μπορεί να ενδείκνυται όταν έχει επιβεβαιωθεί κακοήθεια και η επέμβαση αποτελεί μέρος του θεραπευτικού σχεδιασμού.

Επίσης, μπορεί να εξεταστεί όταν η ιστολογική εξέταση αναδεικνύει αλλοίωση για την οποία απαιτείται χειρουργική εξαίρεση ή όταν υπάρχει σημαντική ασυμφωνία ανάμεσα στη βιοψία και στη μαγνητική τομογραφία.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η χειρουργική βιοψία μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική λύση όταν μια ύποπτη αλλοίωση δεν είναι τεχνικά δυνατόν να υποβληθεί σε διαδερμική βιοψία.

Ωστόσο, όταν είναι εφικτό, προτιμάται να έχει προηγηθεί ιστολογική διάγνωση πριν από την απόφαση για χειρουργική αφαίρεση. Διαβάστε το άρθρο που έγραψε το iatromedia.gr για την Δρ. Ιωάννα Γαλανού: 

Τοποθέτηση οδηγού υπό μαγνητική καθοδήγηση πριν από το χειρουργείο

Μια ιδιαίτερη πρόκληση παρουσιάζεται όταν μια αλλοίωση πρέπει να αφαιρεθεί χειρουργικά, αλλά δεν είναι ψηλαφητή και δεν φαίνεται στο υπερηχογράφημα ή στη μαστογραφία.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο χειρουργός χρειάζεται έναν ακριβή τρόπο εντοπισμού της περιοχής που πρόκειται να αφαιρεθεί.

Η τοποθέτηση οδηγού υπό μαγνητική καθοδήγηση αποτελεί μια εξειδικευμένη προεγχειρητική διαδικασία, η οποία επιτρέπει τη σήμανση της αλλοίωσης με τη βοήθεια των εικόνων της μαγνητικής τομογραφίας.

Πώς πραγματοποιείται η τοποθέτηση του οδηγού;

Αρχικά, η ασθενής υποβάλλεται σε ειδική μαγνητική απεικόνιση, προκειμένου να εντοπιστεί η ακριβής θέση της αλλοίωσης.

Στη συνέχεια, με τη χρήση κατάλληλου εξοπλισμού, ο ακτινολόγος τοποθετεί έναν λεπτό συρμάτινο οδηγό (hookwire) στην περιοχή του ευρήματος.

Ο οδηγός λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τον χειρουργό κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Με αυτόν τον τρόπο, καθίσταται δυνατή η ακριβέστερη προσέγγιση μιας αλλοίωσης που δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή με την ψηλάφηση.

Η τεχνική συμβάλλει στον καλύτερο σχεδιασμό της χειρουργικής αφαίρεσης, με στόχο την εξαίρεση της περιοχής ενδιαφέροντος και τον περιορισμό της άσκοπης αφαίρεσης υγιούς ιστού, όπου αυτό είναι εφικτό.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρησιμοποιηθούν και άλλες τεχνικές εντοπισμού. Εάν έχει τοποθετηθεί δείκτης κατά την προηγούμενη βιοψία και αυτός είναι ορατός σε άλλη απεικονιστική εξέταση, η προεγχειρητική σήμανση μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς νέα μαγνητική καθοδήγηση.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη βιοψία και στην τοποθέτηση οδηγού;

Παρότι και οι δύο διαδικασίες χρησιμοποιούν τη μαγνητική τομογραφία για τον εντοπισμό της αλλοίωσης, έχουν διαφορετικό σκοπό.

Η βιοψία υπό μαγνητική καθοδήγηση πραγματοποιείται για τη διάγνωση. Επιτρέπει τη λήψη δειγμάτων ιστού και την ιστολογική διερεύνηση ενός ύποπτου ευρήματος.

Η τοποθέτηση οδηγού υπό μαγνητική καθοδήγηση πραγματοποιείται για τον προεγχειρητικό εντοπισμό. Εφαρμόζεται όταν έχει αποφασιστεί ότι η αλλοίωση πρέπει να αφαιρεθεί και απαιτείται ακριβής καθοδήγηση του χειρουργού.

Η τοποθέτηση οδηγού δεν αντικαθιστά τη βιοψία, ενώ η πραγματοποίηση βιοψίας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα ακολουθήσει χειρουργείο.

Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επιτρέπει τον σωστό σχεδιασμό κάθε σταδίου της αντιμετώπισης.

Μπορεί να υπάρχει καρκίνος του μαστού με φυσιολογική μαστογραφία και υπερηχογράφημα;

Ναι. Παρότι η μαστογραφία και το υπερηχογράφημα αποτελούν σημαντικές εξετάσεις για τη διάγνωση παθήσεων του μαστού, καμία απεικονιστική μέθοδος δεν μπορεί να αναδείξει όλες τις κακοήθεις αλλοιώσεις.

Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ένας καρκίνος του μαστού δεν παρουσιάζει σαφή ευρήματα στις συμβατικές εξετάσεις, αλλά αναγνωρίζεται στη μαγνητική τομογραφία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η μαγνητική πρέπει να αντικαθιστά τη μαστογραφία ή να πραγματοποιείται σε όλες τις γυναίκες. Η χρήση της καθορίζεται από συγκεκριμένες ενδείξεις, όπως η αξιολόγηση γυναικών υψηλού κινδύνου ή η περαιτέρω διερεύνηση επιλεγμένων κλινικών περιπτώσεων.

Το σημαντικό είναι ότι, όταν εντοπίζεται μια ύποπτη αλλοίωση αποκλειστικά στη μαγνητική, υπάρχουν πλέον εξειδικευμένες μέθοδοι που επιτρέπουν τόσο τη διάγνωση όσο και τον χειρουργικό εντοπισμό της, εφόσον απαιτείται αφαίρεση.

Η σημασία της εξειδικευμένης αντιμετώπισης των αλλοιώσεων μαστού

Οι αλλοιώσεις μαστού που εμφανίζονται μόνο στη μαγνητική τομογραφία απαιτούν προσεκτική αξιολόγηση και σωστό συντονισμό ανάμεσα στον εξειδικευμένο ακτινολόγο, τον παθολογοανατόμο και τον Χειρουργό Μαστού.

Η δυνατότητα πραγματοποίησης βιοψίας υπό μαγνητική καθοδήγηση και η προεγχειρητική τοποθέτηση οδηγού αποτελούν σημαντικά εργαλεία για τη διερεύνηση και αντιμετώπιση μη ψηλαφητών αλλοιώσεων.

Η Δρ. Ιωάννα Γαλανού, Χειρουργός Μαστού – Μαστολόγος και Διευθύντρια της ΣΤ΄ Κλινικής Μαστού του ΥΓΕΙΑ–ΜΗΤΕΡΑ, διαθέτει εξειδίκευση στη χειρουργική ογκολογία και στις σύγχρονες τεχνικές αντιμετώπισης παθήσεων του μαστού.

Στο πλαίσιο της εξειδικευμένης ομάδας της Κλινικής, η διαγνωστική διερεύνηση και ο χειρουργικός σχεδιασμός πραγματοποιούνται με εξατομικευμένη προσέγγιση, σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά της αλλοίωσης και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Συχνές ερωτήσεις για τις αλλοιώσεις μαστού

Τι σημαίνει όταν μια αλλοίωση μαστού φαίνεται μόνο στη μαγνητική τομογραφία;

Σημαίνει ότι η αλλοίωση έχει αναδειχθεί στη μαγνητική τομογραφία, αλλά δεν έχει εντοπιστεί με σαφήνεια στη μαστογραφία ή στο υπερηχογράφημα. Δεν σημαίνει απαραίτητα καρκίνο, αλλά η ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά της.

Μπορεί μια ύποπτη αλλοίωση να είναι κακοήθης, ακόμη κι αν οι άλλες εξετάσεις είναι αρνητικές;

Ναι. Ορισμένες κακοήθεις αλλοιώσεις μπορεί να είναι ορατές αποκλειστικά στη μαγνητική τομογραφία. Για τον λόγο αυτό, ένα ύποπτο εύρημα δεν πρέπει να αγνοείται επειδή η μαστογραφία και το υπερηχογράφημα είναι αρνητικά.

Πότε χρειάζεται βιοψία υπό μαγνητική καθοδήγηση;

Η βιοψία υπό μαγνητική καθοδήγηση συνήθως ενδείκνυται όταν μια αλλοίωση παρουσιάζει ύποπτα χαρακτηριστικά και δεν μπορεί να εντοπιστεί με ασφάλεια σε άλλη απεικονιστική εξέταση.

Είναι επώδυνη η βιοψία μαστού υπό μαγνητική καθοδήγηση;

Η διαδικασία πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία. Η ασθενής μπορεί να αισθανθεί πίεση ή ήπια ενόχληση, ενώ μετά τη βιοψία είναι πιθανό να εμφανιστεί παροδική ευαισθησία ή μικρό αιμάτωμα.

Πώς αφαιρείται χειρουργικά μια αλλοίωση που δεν ψηλαφάται;

Όταν η αλλοίωση δεν είναι ψηλαφητή, μπορεί να πραγματοποιηθεί προεγχειρητικός εντοπισμός με ειδικό οδηγό. Εάν η βλάβη είναι ορατή μόνο στη μαγνητική τομογραφία, η τοποθέτηση μπορεί να γίνει υπό μαγνητική καθοδήγηση.

Χρειάζονται όλες οι αλλοιώσεις μαστού χειρουργική αφαίρεση;

Όχι. Πολλές αλλοιώσεις είναι καλοήθεις και δεν απαιτούν χειρουργική επέμβαση. Η απόφαση εξαρτάται από την απεικονιστική αξιολόγηση, το ιστολογικό αποτέλεσμα και τα συνολικά κλινικά δεδομένα.